Cenraurea cyanus L

Loggerheads , Cornflower, Bachelor button , Blue botle

Centauree blea , Aubifoin , Bleuet , Bluet , Barbeau

Korn blume , Blaue kornblume , Kornflockenblume

Battesegola , Farinello , Fioraliso , Ciano , Ciano minore

ترنشان ، عنبر ، حرنشاه ، قنطوريون

ساير نام هاي بومي و محلي ايراني : حسن يك اوتي ، حسن يك اودي ، گل تونكا ، قنطوريون ، گل نبك ، گل عنبر ، گل نان روغني ، گل ذرت ، گال منگ ، در بلوچستان ( گل توكنا و كوراق )

كاسني Compositae

گياهي از خانواده كاسني Compositae ، علفي ، يكساله يا دو ساله ، با ساقه اي منشعب و به ارتفاع 25 تا 80 سانتي متر مي باشد . داراي برگ هايي پوشيده از تارهاي پنبه اي به رنگ سبز مايل به سفيد است برگ هاي قاعده ساقه داراي دمبرگ مشخص و پهنكي با بريدگي هاي عميق و برگ هاي فوقاني ساقه ، باريك ، ساده و بدون دندانه مي باشند . گلها به صورت كاپيتول هايي كه منحصراً از گل هاي لوله اي تشكيل يافته به رنگ آبي و گاهي سفيد و در اطراف كاپيتول داراي براكته هايي است كه زوائدي با كنار نازك به رنگ قهوه اي يا مايل به سفيد در آن ها مشاهده مي شود . اين گلها درماه هاي ارديبهشت تا مرداد ظاهر مي شوند و زنبور عسل از اين گلها شيره مرغوبي به رنگ سبز تهيه مي كند . ميوه فندقه به رنگ سفيد كه به يك دسته تاربه رنگ حنايي منتهي مي شود .
قسمت مورد استفاده آن گلها و سر شاخه هاي گلدار و برگ آن مي باشد .

در گل هاي اين گياه گل گندم تانن ، موسيلاژ ، مواد مومي ، يك ماده رنگي به نام سيانين Cyanine و املاح مختلف وجود دارد . در پايه هايي كه گل هاي آن به رنگ گل است به جاي ماده رنگي سيانين ، ماده رنگي پلارگونين در آن ها وجود دارد .
به علاوه در گياه گل گندم اسيد فسفريك ، پتاس ، منيزيم ، تانن ، املاح منگنز و يك ماده به نام كني سين و يا سانتورين يافت مي شود .

گلها داراي اثر مدر است و از آن در موارد آب آوردن انساج در استسقاء ، سرماخوردگي ، رفع سرفه و بيماري هاي سينه استفاده مي شود . ميوه اين گياه نيز داراي اثر مسهل مي باسشد .
در هند از گل هاي اين گياه به عنوان محرك ، تونيك و قاعده آور مصرف مي شود .
تمام اندام هاي اين گياه داراي اثر تب بر ، تصفيه كننده خون و ضد روماتيسم دارد و از آن ها در برطرف كردن بيماري هاي كبدي ، بيماري هاي پوست و زردي به كار مي رود .

از گل هاي گل گندم به علت ماده رنگي قرمز موجود در آن براي رنگ كردن برخي از مواد غذايي استفاده مي شود .

گل گندم از نظر طبيعت گرم و خشك است و در استعمال داخلي از جوشانده 15-25 گرم گياه كامل گل گندم در يك ليتر آب براي رفع دردهاي عصبي و روماتيسمي و از گرد ميوه آن به ميزان 2 گرم مخلوط در كمي عسل به عنوان مسهل و 4 گرم آن مخلوط در كمي عسل براي رفع يرقان استفاده مي شود . همچنين از دم كرده 40 گرم گل هاي اين گياه در يك ليتر آب به مدت 20 دقيقه دم كشيده به ميزان يك فنجان قبل از هر غذا به عنوان مدر در موارد استسقاء مصرف مي شود . دم كرده ساقه ، برگ وگل گياه گل گندم اثر تب بر دارد و مصرف آن در موارد رفع يرقان بيماري هاي كبد مفيد مي باشد .
در استعمال خارجي ، از لوسيوني كه از مخلوط 5 گرم گل گندم ، 5 گرم گل شبدر زرد و 10 گرم برگ بارهنگ در 250 گرم آب جوش به مدت 15 دقيقه دم كشيده است بعد از صاف كردن براي شستشو و حمام چشم استفاده مي شود . از اين محلول 2 بار در روز يا 2 تا 3 بار در روز مي توان استفاده نمود .
غنچه هاي گل گندم داراي اثر قابض است و در موارد ملتحمه به كار مي رود . همچنين براي تهيه كولير مقدار يك قاشق از مخلوط 50 گرم ساقه گلدار گياه Euphrasia officinalis ، 25 گرم گل گندم و 25 گرم برگ بارهنگ را در 100 گرم آب جوش كه به مدت نيم ساعت دم كشيده بعد از صاف نمودن به صورت حمام چشم با استفاده از چشم شوي ، چشم ها را شستشو مي توان داد . همچنين از اين گياه در حمام هايي كه براي زخم ها و ناراحتي هاي اولسر به كار مي رود استفاده مي شود .

گياه گل گندم در اروپا و آسيا پراكندگي دارد

در ايران در نواحي شمالي ، منطقه البرز ، خراسان ، اطراف تهران ، كرمانشاه و بلوچستان مي رويد .

قسمت مورد استفاده آن گلها و سر شاخه هاي گلدار و برگ آن مي باشد .

مير حيدر ، حسين - معارف گياهي - جلد 6
زرگري ، علي - گياهان دارويي – جلد3
حاجي اشرفي ، احمد - اسرار گياهان دارويي
ولاگ ، ژان وژيري استودولا - گياهان دارويي - ترجمه ساعد زمان
فلاحتگر ليش ، آريا - گياهان دارويي